Oneerlijke bedingen in de CGU van games: wat u moet weten

De Algemene Gebruiksvoorwaarden (CGU) bepalen uw rechten en verplichtingen ten opzichte van een uitgever. Het feit dat u ze hebt "aanvaard" maakt ze niet allemaal geldig: het consumentenrecht neutraliseert oneerlijke bedingen.

Wat is een oneerlijk beding?

Een beding is oneerlijk wanneer het een aanzienlijk onevenwicht veroorzaakt tussen de rechten en verplichtingen van de partijen, ten nadele van de consument (richtlijn 93/13/EEG; in Frankrijk artikel L.212-1 van de Code de la consommation). Zo'n beding wordt geacht niet geschreven te zijn: het heeft geen enkel effect, zelfs niet als u op "Ik accepteer" hebt geklikt.

Het Franse recht onderscheidt twee lijsten (artikelen R.212-1 en R.212-2 van de Code de la consommation): een zwarte lijst van onweerlegbaar oneerlijke bedingen, en een grijze lijst van vermoedelijk oneerlijke bedingen, behoudens tegenbewijs door de professional.

Voorbeelden bij gedematerialiseerde games

• Discretionaire beëindiging: "wij kunnen uw licentie op elk moment beëindigen, om welke reden dan ook". Een duidelijk onevenwicht.
• Eenzijdige wijziging: de zwarte lijst van artikel R.212-1 betreft met name de bevoegdheid om eenzijdig de duur, de kenmerken of de prijs van de prestatie te wijzigen; de grijze lijst van artikel R.212-2 betreft ruimer de wijziging van de overige rechten en verplichtingen. Voor digitale inhoud of een digitale dienst kan de specifieke regeling voor updates bovendien bepaalde wijzigingen toestaan onder strikte voorwaarden: een geldige reden, duidelijke informatie, geen meerkosten en een doeltreffend rechtsmiddel.
• Aanvaarding van een nieuw contract onder dreiging van verlies: "wij kunnen deze voorwaarden wijzigen; doorgaan geldt als aanvaarding; als u weigert, sluit dan uw account en verliest u de toegang tot de content". Het probleem ligt in de cumulatie van eenzijdige wijziging, uit gebruik afgeleide aanvaarding en het ontbreken van een evenredig alternatief.
• Opgelegde afstand van wettelijke rechten (zoals het herroepingsrecht van 14 dagen) zonder duidelijke informatie.
• Blokkering van tegoeden in de portemonnee van het platform, een punt dat al in 2019 werd aangekaart in de zaak UFC-Que Choisir tegen Steam.

Wat te doen?

Een oneerlijk beding kan door een rechter buiten toepassing worden verklaard, en kan worden gemeld bij de DGCCRF of bij een consumentenvereniging. De machtsverhouding is niet wat men denkt: het feit dat "het in het contract staat" betekent niet dat "het legaal is". Zie ook: wet tegen CGU, wie wint? en onze analyse van de CLUF van Ubisoft.

Officiële referenties

• Richtlijn 93/13/EEG, oneerlijke bedingen (EUR-Lex)
• Richtlijn (EU) 2019/770, digitale inhoud en digitale diensten (EUR-Lex)