Glosariusz

CLUF

EULA, Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego

Umowa, która reguluje Twoje prawo do korzystania z gry. Precyzuje ona, że produkt jest Ci udzielany na licencji, a nie sprzedawany. Często oparta na umowie ramowej wspólnej dla kilku produktów, czasem uzupełniona warunkami właściwymi dla danej gry lub platformy. Jest akceptowana jednym kliknięciem lub przez sam fakt grania. Zobacz „Czym jest CLUF?”.

CGU

Ogólne Warunki Korzystania

Zasady ustalone przez platformę (sklep, usługa online) dotyczące korzystania z jej usług. Podobnie jak CLUF, mogą stanowić całość lub część umowy mającej zastosowanie do danej usługi. Pozostają one podporządkowane przepisom bezwzględnie obowiązującym, które mają pierwszeństwo przed sprzecznymi z nimi postanowieniami.

Licencja (na użytkowanie)

Prawo do korzystania udzielone pod pewnymi warunkami, a nie przeniesienie własności utworu. W przypadku egzemplarza fizycznego licencja ta współistnieje z Twoją własnością nośnika (który możesz odsprzedać); w wersji cyfrowej stanowi ona zasadniczą część tego, co nabywasz, w granicach określonych przez umowę. Licencja umowna nie jest zwykłą przysługą: gdy jest nabyta odpłatnie, jej zmiana i rozwiązanie pozostają kontrolowane przez prawo umów i prawo konsumenckie.

Wyczerpanie praw

Zasada, zgodnie z którą po sprzedaniu egzemplarza w UE za zgodą uprawnionego, nie może on już sprzeciwić się jego odsprzedaży. Umożliwia ona odsprzedaż wersji fizycznej; sądy francuskie wykluczyły jej zastosowanie do gry cyfrowej (Cass., 23 października 2024).

Klauzula abuzywna

Postanowienie umowne powodujące „znaczącą nierównowagę” na niekorzyść konsumenta. Uznaje się je za niezapisane, pozbawione skutków prawnych, nawet jeśli je zaakceptowałeś (dyrektywa 93/13/EWG; art. L.212-1 francuskiego kodeksu konsumenckiego).

Prawo odstąpienia od umowy

Prawo do rezygnacji z zakupu online w terminie 14 dni. W przypadku treści cyfrowych dostarczanych natychmiast prawo to może zostać wyłączone, jeśli wyraźnie się go zrzekniesz, stąd znaczenie jasno wyrażonej zgody (dyrektywa 2011/83/UE).

Własność intelektualna (WI)

Zbiór praw wyłącznych do wytworów intelektu, w przypadku gry są to przede wszystkim prawo autorskie i prawa pokrewne, a także znak towarowy. Należy do posiadacza praw (często wydawcy), niekoniecznie do twórców.

Usus, Fructus, Abusus

Trzy atrybuty pełnej własności w prawie cywilnym: usus (używanie), fructus (czerpanie pożytków) oraz abusus (rozporządzanie: sprzedaż, darowizna, zniszczenie). Licencja na grę przyznaje w najlepszym razie jedynie ograniczony usus.

Dyrektywa a rozporządzenie (UE)

Dwa rodzaje aktów prawa europejskiego. Rozporządzenie ma bezpośrednie zastosowanie we wszystkich państwach członkowskich (np. DSA, RGPD). Dyrektywa wyznacza cel, który każde państwo musi transponować do swojego prawa krajowego (np. dyrektywy 2019/770 lub 93/13).

Dyrektywa (UE) 2019/770

Akt prawa europejskiego dotyczący dostarczania, zgodności, środków ochrony prawnej oraz niektórych zmian funkcjonalnych treści i usług cyfrowych. Nie należy go traktować jako jedynej podstawy dla każdej zmiany CLUF. Transponowana we Francji do kodeksu konsumenckiego (art. L.224-25-1 i nast.).

DSA

Digital Services Act, Rozporządzenie (UE) 2022/2065

Rozporządzenie regulujące platformy i pośredników internetowych: przejrzystość warunków (art. 14), zakaz zwodniczych interfejsów, zwalczanie nielegalnych treści. Ma zastosowanie do dostawców usług pośrednich: nie wszyscy wydawcy gier podlegają mu w zakresie swojego CLUF, a rozporządzenie nie reguluje ani własności, ani odsprzedaży gier. Zobacz naszą analizę DSA.

DMA

Digital Markets Act, Rozporządzenie (UE) 2022/1925

Rozporządzenie skierowane do „strażników dostępu” (dużych platform), mające na celu między innymi otwarcie zamkniętych ekosystemów (alternatywne sklepy, interoperacyjność).

DFA

Digital Fairness Act

Przyszły akt prawa europejskiego: konsultacje publiczne zamknięto 24 października 2025 roku, propozycję legislacyjną zapowiedziano na czwarty kwartał 2026 roku, ostateczna treść nie jest jeszcze znana na tym etapie. Ma on zająć się dark patterns, uzależniającymi projektami interfejsów, subskrypcjami pułapkami oraz nieuczciwymi umowami cyfrowymi. Potencjalnie najlepsza dźwignia na rzecz praw graczy; odsprzedaż i zachowanie gier nie figurują w nim na tym etapie, a wpisanie ich to postulat, który wspieramy.

RGPD

Ogólne rozporządzenie o ochronie danych, (UE) 2016/679

Reguluje przetwarzanie danych osobowych: ważna podstawa prawna, jasna informacja, minimalizacja danych, prawa dostępu, sprostowania i usunięcia. Gdy wydawca opiera się na zgodzie, musi być ona dobrowolna, konkretna, świadoma i jednoznaczna.

DRM / MTP

Techniczne Środki Ochrony

Zabezpieczenia techniczne ograniczające kopiowanie, instalację lub korzystanie z gry (aktywacja, obowiązkowe połączenie z internetem…). W prawie francuskim nie mogą one stanowić przeszkody dla niektórych wyjątków, takich jak depozyt obowiązkowy.

Depozyt obowiązkowy

Obowiązek, istniejący we Francji od 1537 roku (nowoczesna ustawa z 1992 roku), polegający na przekazywaniu opublikowanych dzieł w celu ich zachowania. Obejmuje gry wideo, w tym cyfrowe, gromadzone przez BnF (kodeks dziedzictwa narodowego, art. L.131-1 i nast.). Ograniczenie dotyczy nie tyle samej zasady, co faktycznego gromadzenia, komponentów serwerowych oraz zachowania doświadczenia rzeczywiście grywalnego.

Gra-usługa (live service)

Gra nierozerwalnie związana z ciągłą usługą online (regularne treści, sezony). Żyje i umiera wraz ze swoimi serwerami: po ich zamknięciu może stać się całkowicie niegrywalna (np. The Crew, 2024).

Dematerializacja

Określenie gry dystrybuowanej i nabywanej bez nośnika fizycznego, za pośrednictwem platformy cyfrowej. Nabywasz w ten sposób licencję na dostęp, a nie przedmiot.

ICE

Europejska Inicjatywa Obywatelska

Narzędzie demokracji partycypacyjnej UE: po zebraniu ponad miliona zweryfikowanych podpisów Komisja musi odpowiedzieć, ale nie jest zobowiązana do wprowadzenia przepisów. To właśnie w tych ramach działa inicjatywa „Stop Destroying Videogames”.